Het regent en het leger is alomaanwezig. De commandoposten worden ingericht voor de wedstrijd. De ultralopers en estafetteteams druppelen langzaam binnen. Er hangt een gezellige sfeer. Met militaire precisie houdt Hermy Heymann zijn wedstrijdbriefing. Hij benadrukt het civiele karakter van de loop. Iedereen is stil en men luistert aandachtig. Het belooft een schitterende nacht te worden.

De donkere nacht in
Inmiddels is het donker buiten en ook het team van OSG De Hogeberg komt binnen. Binnen zijn veel bekende hoofden uit de hardloopwereld. Zo ook Wim Verhoorn. Samen wandelen we naar de start van de JKM. De vlag wappert en aan de andere kant staat een marinier op wacht. Een schitterend beeld. Een gezelschap van zo’n 100 man wuift de lopers om 22.00 uur weg. De donkere nacht in. Het is inmiddels mooi helder weer met een licht windje in de rug. Ik rijd samen met Wim Verhoorn, Paul Witkamp en Henri Thunissen door naar Hoek van Holland waar ik zal overstappen in een Bandvaggon, een rupsvoertuig. Om 23.20 uur kom ik aan bij de strandwacht in Hoek van Holland. Heymann wacht mij lachend op en wijst mij de weg naar een van de veiligheidsvoertuigen. We moeten vooruitrijden en bij de zandsuppletie onze zwaailichten aanzetten om de lopers te waarschuwen en ze de weg te wijzen.

Special Forces
Het estafetteteam van OSG De Hogeberg leidt. De loopster loopt als een gazelle over het strand. Ze danst in de koplampen van de aanwezige voertuigen. Schitterend. Olivier Jacques is de eerste ultraloper. We wachten tot de laatste loper voorbij is. Dit blijkt Ria Buiten te zijn. Ze loopt precies voor veiligheidsvoertuig 3. Soms is ze even gedesoriënteerd op het donkere strand. Na Ria rijden we weer door naar de kopgroep. We passeren strandtenten waar de mensen verbaasd opkijken. Het is inmiddels 01.18 uur. De vuurtoren van Scheveningen lonkt. Dwaallichten in de nacht zijn lopers langs de vloedlijn. Rond 01.30 uur komen we aan bij de eerste post langs het strand. Ik zie het silhouet van Majoor Heymann. In de koele nacht ziet de post eruit als een commandocentrum van de Special Forces. Ik waan mij in een film. Voordat we verder gaan neem ik een gevulde koek.

De wind in de rug
We draaien Scheveningen in. Rond dit tijdstip een spookstad. We moeten om de haven heen en dan voor de boulevard weer het strand op. Voetgangers kijken twee keer om en denken dat er een militaire operatie aan de gang is. Er gaan lichten aan in woningen. Knuffelende mensen worden in hun romantiek verstoord. Om 01.43 uur bereiken we het Kurhaus en kunnen we het strand op. Om 02.31 uur zijn we weer halverwege het veld met lopers en de eerste moeheid overvalt ook ons. Om 03.14 uur bereiken ons de eerste berichten over uitvallers. Op het strand hebben de lopers de wind in de rug. Katwijk nadert. De ultralopers die wij passeren zwaaien vrolijk terug. Prisca Vis is de vrolijkste van allemaal en om 04.17 uur passeren we haar ter hoogte van Huis ter Duin. De branding is mooi in het vuurtorenlicht van Noordwijk. Er zitten inmiddels enorme gaten tussen de deelnemers. Het strand is prima. Precies om 04.18 uur is de maan te zien. Schitterend.

Olivier Jacques voert het veld aan
Vier minuten later pikken we onze eerste ultraloper op: Wouter Hamelinck. Hij heeft deze week nog een zware trail gelopen in de VS en zijn bovenbenen blokkeren. Zandvoort is in zicht maar eerst het Langevelderslag bij Noordwijk. We horen dat Olivier Jacques hier om 03.45 uur passeerde. Ook horen we dat Ria Buiten rechtdoor is gelopen in Katwijk terwijl ze om het water heen moest. Gelukkig wordt ze een klein uur later teruggevonden. Bij deze post krijg ik mijn eerste espresso van de nacht. Ik zie mariniers vissen in de donkere zee om de tijd te doden. Slim gevonden. Uit de transistorradio schalt: ‘Relax, take it easy.’ Toepasselijk. Rond 05.30 uur gaan we verder. We brengen Wouter Hamelinck naar de vaste post in IJmuiden.

Een vos bij de vloedlijn
Om 05.54 uur zie ik een vos bij de vloedlijn. Hij vliegt weg wanneer de Bandvaggon naderbij komt. Even later rijden we voorbij Zandvoort en Bloemendaal. Het wordt langzaam licht en hoogwater. Om 06.44 uur zijn de hoogovens in zicht. We rijden via de buitenhaven naar de Timmerfabriek. Dit is het startpunt van de halve JKM die om 08.30 uur start. Om 06.53 uur komen we binnen waar Heymann ons weer lachend opwacht. Nu weet ik een klein beetje hoe het is om marinier te zijn en ’s nachts tactische handelingen te verrichten. Het estafetteteam van OSG De Hogeberg kwam hier om 05.15 uur langs. De eerste ultraloper was nog steeds Jacques. De koffie smaakt hier erg goed en het is licht. Ron Teunisse komt om 07.30 uur aan en de lopers voor de halve JKM druppelen langzaam binnen.

Running Rinus
Ook Rinus van der Wal komt binnen. Voor intimi Running Rinus. Later wordt hij uit de wedstrijd gebeten door een Duitse herder. Ik zie ook Jan Albert Lantink. De winnaar van de hele JKM twee jaar geleden. Die overwinning droeg hij toen op aan zijn overleden nichtje. Vandaag doet hij mee aan de halve JKM. Om 07.42 uur spreek ik de laatste Mohikaan, Ron Teunisse. Het is een schitterende zonsopgang en we praten wat over Jan en de toekomst. Hermy Heymann heeft geregeld dat de sluizen vandaag tussen 08.30 uur en 09.30 uur niet opengaan. Zo kunnen de lopers er ongestoord overgaan. Carel Schrama regelt de motorbegeleiding. Het verloopt perfect.

Start halve JKM
Om precies 08.30 uur klinkt de toeter en gaan ongeveer 44 ultralopers op weg naar Erfprins. Olivier Jacques is dan al in Castricum aan Zee. De estafetteteams zijn dan nog verder. We staan tot 09.30 uur op de sluizen in IJmuiden. Het toeval wil dat een goede vriendin van mij moet wachten voor de sluizen. Zij doet mee aan de Race of the Classics en brengt de boot naar Rotterdam. Toeval bestaat niet. Nu zit ik in het voertuig van Hermy Heymann en we rijden door het Nederlandse polderlandschap naar Egmond aan Zee. Hermy is continu aan het bellen met de veiligheidsvoertuigen. Ik hoor dat rond 11.00 uur het estafetteteam van OSG De Hogeberg zal finishen op Erfprins. Zij lopen nog door tot aan hotel De Lindeboom op Texel. Tussendoor stoppen ze nog bij het graf van mijn vader. Mijn moeder Hanna is dan gelukkig al wel in Erfprins.

Verschrikkelijk snel
Het gerucht gaat dat Wouter Hamelinck zou liggen te slapen in het gebouw van de Timmerfabriek. Hermy lost het vakkundig op en laat hem ophalen. Om 09.46 uur bereiken we strandpaviljoen de Uitkijk in Egmond aan zee. Mark de Boer is hier met zijn dochter die foto’s neemt. Mark zorgt voor hele actuele wedstrijdinformatie via internet. Het dorp wordt langzaam wakker en verbaast zich over de militaire activiteiten. Jan Albert Lantink passeert hier om 10.52 uur en voert het veld van de halve JKM aan. Prisca Vis is de eerste vrouw op de hele JKM, zij passeert om 11.14 uur. We horen dat Olivier Jacques om 13.15 uur verwacht wordt op Erfprins. Dat gaat verschrikkelijk snel.

Finish op Erfprins
Intussen komt de politie verhaal halen. Ze worden zenuwachtig vanwege al die marinevoertuigen. Om 11.49 uur is het een drukte van belang in Egmond. We moeten nog even wachten met het doorreizen naar Erfprins omdat Wim Douw onderkoelingsverschijnselen heeft. Om 12.37 uur vertrekken we naar Erfprins. Hopelijk zien we de finish van Olivier Jacques nog. Om 13.30 uur zien we de Lange Jaap in Huisduinen en om 13.32 uur parkeert Heymann de auto op Erfprins. Hanna staat met een aantal marinemensen onder de vlaggemast waar de JKM-vlaggen hangen. De finish ziet er geweldig uit. Een Memorial waardig. Jacques is reeds gefinisht in 15:17.35 uur. Geert Stynen is tweede en Pat Leysen derde. De estafette is gewonnen door OSG De Hogeberg in 12:53.40 uur, gevolgd door MK Erfprins en Staf CZSK. Al om 14.08 uur komt Jan Albert Lantink binnenstormen. Hij wint de halve JKM, maar is verkeerd gelopen. Hij liep te ver door omdat de laatste post niet klaar stond. Een kleine smet op een fantastische prestatie. Zijn tijd is fenomenaal: 05:21.20 uur. Ook Martien Baars is bij de finish. Goed om ook hem weer te ontmoeten.

Frietje met
Om 15.00 uur neem ik een frietje met. Ik ben nu ruim 30 uur op. Wat een beleving was dit. Geweldig. Ik begrijp nu wel dat lopen een manier van reizen is waarbij je veel meer ziet omdat je de tijd hebt om om je heen te kijken. Prisca Vis wint ondertussen de hele JKM bij de vrouwen in 17:59.24 uur. Mieke Hekkers wint de halve JKM bij de vrouwen in 07:29.23 uur. Vóór 18.00 uur moeten alle lopers binnen zijn en gelukkig is dat voor de meesten ook zo. De zon breekt door. Het licht is prachtig. Een Memorial waardig. We praten met de deelnemers onder het genot van een hapje en drankje en bedanken de fantastische organisatie van de Koninklijke Marine en alle vrijwilligers en betrokkenen. Om 19.30 uur nemen we de boot naar Texel en komen erachter dat de stroom is uitgevallen in het noorden van het eiland. De tijd staat stil. Precies zoals Knip had gewild. Een goede reden om te gaan slapen. Wat een nacht! Wat een dag! Wat een Memorial! ‘Knip, je mag trots zijn hierop’, denk ik nog voor ik in een diepe slaap val. Tot in 2012!

Kijk voor de volledige uitslag van de Jan Knippenberg Memorial op www.janknippenbergmemorial.nl.
Bekijk ook het TV-interview met Mikel Knippenberg en Wim Verhoorn over de JKM 2010.

Mikel Knippenberg