Friet met mayonaise
Wat kan het lekker zijn, die zak friet met mayonaise of anders wel die extra dikke klodder slagroom bovenop je warme chocolademelk. Chips, gebak, roomijs, chocolade: vrijwel iedereen eet het graag en vaak worden dit soort producten in (te) grote hoeveelheden verorberd. Want ‘oh, wat is het lekker’ en ‘als die zak open is dan gaat-ie ook leeg’! De decembermaand staat bekend om haar feestelijkheden en de hierbij horende tradities van het uitgebreide tafelen, chocoladeletters, pepernoten, appelflappen en oliebollen.

Veel mensen zijn in de veronderstelling dat vet per definitie ongezond is. Dit is onjuist. Vet levert energie die we nodig hebben om te kunnen overleven en om goed te functioneren. Het gebruik van vet is daarnaast belangrijk in verband met het verkrijgen van de ‘in vet oplosbare vitamines’.
Vitamine D is één van die in vet oplosbare vitamines en is belangrijk voor onder andere het opbouwen en behouden van een optimale botdichtheid. Overigens is voedingskundig gezien vitamine D tegenwoordig een hot topic, omdat er steeds meer onderzoeken zijn die een relatie tussen vitamine D en (het behoud van) spierfunctie aantonen.

Verzadigde vetten versus onverzadigde vetten
Vet kun je onderverdelen in verzadigde vetten en onverzadigde vetten. Verzadigde vetten zijn van negatieve invloed op het cholesterol en verhogen hierdoor het risico op hart- en vaatziekten. De verzadigde vetten zitten voornamelijk in de producten die veel mensen juist zo lekker vinden, zoals snacks, chips, chocolade, (rook)worst, koek, gebak en gefrituurde voedingsmiddelen. Deze producten leveren veel calorieën, ‘slechte’ vetten en vrijwel geen gunstige voedingstoffen. Daarom raad ik aan om matig te zijn met het gebruik van dergelijke producten. Ook volle zuivelproducten, vet vlees en volvette kaas bevatten relatief veel verzadigd vet. De laatstgenoemde producten leveren gelukkig los van het verzadigde vet wel gezonde en belangrijke voedingsstoffen. Het gebruik van magere of light-producten is over het algemeen niet nodig en al helemaal niet als je een gezond gewicht hebt en regelmatig sport. De halfvolle varianten vormen voor veel mensen een goede middenweg. Ik heb in het eerste jaar van mijn studie geleerd dat je kunt onthouden dat de onverzadigde vetten de goede vetten zijn met een uitermate schools ezelsbruggetje: de ‘o’ van ‘OK’ vormt de eerste letter van het woord onverzadigd. De onverzadigde vetten zitten in producten zoals: margarine, halvarine, olijfolie, avocado, vette vis, noten en in vloeibare bak- & braadproducten. De onverzadigde vetten verminderen het risico op het krijgen van hart- en vaatziekten. De ‘goede’ vetten zijn onderdeel van een gezond voedingspatroon.

Een onvermijdelijk cliché
Het grote nadeel van vet is dat het een hoge energiedichtheid heeft. Per gram vet die je tot je neemt krijg je negen kilocalorieën aan energie binnen en dit betekent dat één gram vet meer dan twee keer zoveel energie levert als één gram koolhydraten. Het klinkt als een cliché, maar het ‘geniet met mate’ riedeltje is ook hier van toepassing. Met name als je op je gewicht let is het belangrijk om matig te zijn met het gebruik van vetrijke producten. Het niet gedisciplineerd met calorierijke voedingsmiddelen om kunnen gaan is vaak de valkuil die een afvalpoging de das om doet. Een stukje chocolade op zijn tijd kan niet zo veel kwaad, maar die hele reep is weer wat te veel van het goede. Ik denk wel dat het voor veel mensen die willen afvallen gemakkelijker is om gedurende een korte periode hun favoriete ‘caloriebommen’ volledig links te laten liggen. Hierdoor heb je de tijd om in te zien dat je deze producten niet nodig hebt. Zie het simpelweg als een ontwenningskuur.

Snoepen tijdens de decembermaand
De decembermaand is voor de snoepers onder ons vaak extra lastig. Sinterklaas, Kerstmis, Oudejaarsavond. Dit maakt het er niet makkelijker op. Bovendien zul je zien dat ze de chocoladepepernoten in de uitverkoop gooien en dat de oliebollenkraampjes je verleiden met hun geur. Jammer genoeg hebben ze niet de meest gezonde producten voor je klaar liggen. Zo bevat bijvoorbeeld een appelflap ruim 400 kilocalorieën en zitten er veel verzadigde vetten in.
Ze komen inmiddels net als Sinterklaas jaarlijks terug: de digitale tips die je voor de winterkilo’s moeten behoeden. Ondanks deze goede raad is het zo dat er bij veel mensen extra ongewenste kilo’s aankomen gedurende de decembermaand. Een poging om je digitaal van deze verleidingen weg te houden is waarschijnlijk niet de meest effectieve. Toch zou ik heel kinderachtig willen zeggen ‘tel eens tot tien’ of eigenlijk ‘denk goed na’ voordat je besluit om je winkelwagentje vol te gooien met lekkernijen. Probeer te beseffen dat aanbiedingen niet zijn ontworpen met jouw gezondheid in gedachten, maar dat ze slechts bestaan om meer geld aan je te verdienen.

Zeg eens een keer ‘nee’
Nu zullen er vast lezers zijn die denken: ‘makkelijker gezegd dan gedaan’ en ‘geloof het of niet’. Die geef ik natuurlijk gelijk. De wereld waarin we leven barst van de verleidingen. Is het niet de snackbar op de hoek dan is het wel de automaat op het station. Vandaag de dag is het niet makkelijk om ‘nee’ te zeggen, maar de kans is groot dat wanneer je een paar keer ‘nee’ hebt kunnen zeggen, je op termijn een gevoel van voldoening krijgt.

‘Kun jij nog wel genieten van je eten’? Dat is een vraag die mensen mij meer dan eens stellen. Ten eerste vind ik gezonde producten en maaltijden lekker en ben ik het dus niet eens met de stelling dat je alleen van vet- en calorierijk eten kunt genieten. Desondanks vergrijp ook ik mij heus wel eens aan iets ongezonds zoals een punt worteltaart of een bak naturel chips ‘met ribbels’. Hier geniet ik dan zelfs extra van, omdat het voor mij geen gewoonte is om dergelijke producten dagelijks te gebruiken.

Ik wens de bezoekers van Keep-on-Running.nl een hele goede en gezellige decembermaand toe!

Pradeep Goppel