Iedereen die rent doet zijn of haar best om zo goed mogelijk te leren hardlopen. Dat is logisch en verstandig. Zo voorkom je blessures en ontwikkel je een voor jou zo prettig mogelijke looptred.

Ook als runningtherapeut ben ik voorstander van een juiste techniek. Echter, het accent mag niet op de perfectie of techniek alleen liggen, maar juist ook op ontspanning. Het eindeloze herhalen als leermiddel is inmiddels achterhaald... Loopscholing is een essentieel onderdeel van je training, maar het belangrijkste is om op een manier te lopen die bij jou als individu past.

Kennis
Hoe bewust zijn we ons van ons lopen en van onze bewegingen? Uiteraard wéten we hoe we moeten bewegen en een deel ervan kunnen we zelfs benoemen en beschrijven. Dit is expliciete kennis. Zo kunnen we een beweging nadoen als iemand het ons voordoet op film of van de trainer iets overnemen als deze ons aanwijzingen geeft. Leren autorijden of pianoles zijn daar voorbeelden van.
De menselijke motoriek berust grotendeels uit impliciete kennis. Dat wil zeggen dat we meestal geen idee hebben hoe we de meeste bewegingen uitvoeren en welke spieren dit bewerkstelligen.

Vaardigheden
Bij de hardlooptraining willen we vaak juist weten hoe we het mooist en snelst kunnen leren rennen. Met de vele goede aanwijzingen van de trainer gaan we vaak eerst in ons hoofd aan de slag en zijn we vooral technisch en heel gedetailleerd aan het werk… Dit is zéker een belangrijke fase om nieuwe motorische vaardigheden aan te leren. Op een gegeven moment gaat de nieuwe beweging als vanzelf, geautomatiseerd, en heb je geen aanwijzingen meer nodig; de beweging wordt impliciet. Dan maak je je de geleerde beweging letterlijk eigen omdat je deze op je eigen individualistische wijze uitvoert. Word je na een paar maanden gevraagd weer exact zó te rennen zoals je dat oorspronkelijk is aangeleerd, dan kun je dit meestal niet meer herproduceren. Er zal een verschil zijn tussen de zuivere aangeleerde techniek en jouw persoonlijke motorische uitvoering van de beweging.

“Experimenterend bewegen en doen wat bij je past en wat in je opkomt, dáár gaat het om”

Experimenteren
In leerprocessen kun je het beste trainen via de impliciete leerweg. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat het expliciet aanleren van motorische vaardigheden sneller tot verslechtering van de techniek zal leiden dan het direct impliciet (en dus onbewust) aanleren van een beweging. Dit pleit ervoor om niet te technisch en specifiek te leren rennen, maar juist meer te experimenteren bij het hardlopen. Anders gezegd; je looptred verbetert makkelijker en je hardloopprestaties gaan meer vooruit als je je dit op een natuurlijke manier eigen maakt, met minder gedetailleerde aanwijzingen.

Dit houdt concreet in dat het goed is om veel te variëren in je looppassen, snelheden, bij je romp- en armbewegingen en houdingen te voelen wat het verschil is en wat jou het beste past. Juist van de ‘fouten’ of ongemakkelijkheden leer je het meest. Experimenterend bewegen en doen wat bij je past en wat in je opkomt, dáár gaat het om. Al gaat de kwaliteit van de geautomatiseerde bewegingen achteruit, dit leidt nog altijd tot de beste en meest ergonomische uitvoeringen waar mensen zich ook het prettigst en ontspannen bij voelen. Dit werkt motiverend.

Dansen
Zolang er geen druk op ligt dat het perfect moet, leer je vrijuit te bewegen. Denk aan dansen, dat doe je ook op jóuw manier, in contact met wat de muziek jóu doet. Het is bewezen dat je door impliciet te leren het meeste vertrouwen krijgt in je eigen vaardigheden. Hierdoor kun je ook het meeste plezier aan hardlopen beleven.

Voor de duidelijkheid: een trainer of coach kan je uiteraard bewust maken van jouw loopwijze en veel verbetering in je techniek aanreiken. Blijf dit doen als je dit wilt, maar blijf ook vertrouwen op je eigen lichaamsgevoel en loopkracht en durf daarmee te spelen!

Volgende maand meer over de motoriek. Loop lekker!

Nico van der Breggen

Bron: prof. dr. Peter Beek, Faculteit der Bewegingswetenschappen aan de VU Amsterdam.

Nico van der Breggen is werkzaam als runningtherapeut, fysiotherapeut en psychosynthese therapeut in Amsterdam. Zie www.runningtherapieamsterdam.nl.