Op zoek naar de geest van Eric Beard

Sinds de tocht door de Lairig Ghru droom ik veel. Vele gedachten spoken door mijn hoofd. Ik denk aan de Massacre of Glencoe waar de MacDonald’s werden afgeslacht door de Engelsen. Gelukkig niet allemaal. Waarom? Altijd waarom? Ging het om macht, rancune of jaloezie? Ik weet het niet. Wat is dat toch in de mens. Een tekortkoming? Ik denk van wel. Schotland blijft mij fascineren. De vergezichten, de natuur en de geuren. Maar ook de mensen, de gastvrijheid en belangrijker nog de echtheid. Wat een rijkdom. Heerlijk.

De volgende uitdaging
Starend naar het knisperende haardvuur en naar het vuurtorenlicht dat zijn eindeloze rondjes draait op de Texelse noordpunt, denk ik na over de volgende uitdaging. Weer in Schotland, in de Alpen of misschien wel verder weg. Wat is dat toch in de mens met het verleggen van persoonlijke grenzen? Steeds meer, steeds verder. Een eindeloze expansiedrang. Bruce Chatwin zei ooit: ‘Toen de mensen ophielden met jagen was het paradijs verloren, het verlangen naar de koele vlakten bleef.’ Dat zal het wel zijn. Hij heeft gelijk. Wat doen toch al die mensen in de file en in overvolle treincoupés? Ik begrijp het niet meer. Volg je hart, doe wat je leuk vindt. Durf je dromen waar te maken. Breek de regels.

Ik denk met een goed gevoel terug aan die bijzondere zaterdagavond op 26 september in Glenmore Lodge. Vlak ná de voltooiing van de Lairig Ghru. We zaten in een klein groepje nog heerlijk na te praten en vooral te lachen en te genieten. Op een gegeven moment liep ik naar de WC en daar zag ik een plaquette met daarop de prestaties van legende Eric Beard. Beard deed ooit de drie hoogste toppen van het Verenigd Koninkrijk. Hardlopend. Snowdon in Wales, Scafell Pike in Engeland en Ben Nevis in Schotland. Ongelooflijk. Een wereldprestatie. Oscar Wilde zei ooit dat hij overal in kon geloven zolang het maar ongelooflijk is. Dat gaat mij iets te ver. In de Cairngorms deed Beard ooit de vier hoogste toppen binnen de vier uur. Braeriach, Cairn Toul, Ben Macdui en Cairngorm.

De hoogste bergen van de UK
Het was dát moment op díe speciale avond toen het vervolg op de Lairig Ghru voor mij werd geboren. Een nieuwe uitdaging en wat voor één. Yes! Volgende zomer zal ik wederom strijden op de flanken van de Cairngorms. Genietend, vloekend, dromend en hardlopend. Nu niet door de passen of door de Glens. Maar over de vier hoogste toppen. Op zoek naar de geest van Eric Beard. Mijn broer Jonathan zal mij vergezellen. Hij heeft ook al jaren geleden zijn hart verloren aan Schotland. Net als ik. De kaarten zijn geschud en worden verdeeld. De Hooglanders gaan al op zoek naar hun beste whisky. Mijn geest is er klaar voor, mijn lichaam nog lang niet. De training begint morgen en de horizon wenkt. Keep on running!, zeg ik tegen mezelf. Maar dat is vanzelfsprekend.

Mortlach

Kenny MacDonald lacht. Kenny MacDonald lacht altijd. Voor zijn gasten schenkt hij bijna altijd zijn beste whisky. Logisch. Wie hem kent weet waarom. Om het te kunnen begrijpen moest ik eerst door de Lairig Ghru in Schotland. Niet door de polder, maar door de bergen. Niet wandelend, maar hardlopend. Niet over asfalt, maar over bergpaadjes. Geen competitie met mensen, maar met de natuur. Verschrikkelijk en fantastisch tegelijk. Alles heeft zo zijn reden.

De vlucht naar Edinburgh op vrijdag 25 september verloopt goed. Tijdens de landing zorgt staartwind voor wat heftige turbulentie, maar geheel volgens plan sta ik om 18.30 uur op Waverley Bridge. Genoeg tijd om naar het Scott Monument te wandelen naast het fameuze Balmoral Hotel. De doedelzakspeler completeert het geheel. The Black Watch. Ik ben in Schotland.

Precies om 18.45 uur word ik opgehaald om af te reizen naar Glasgow. Ik ken Schotland als een grauw en mistig land maar morgen zijn de weersvoorspellingen fantastisch. Op zaterdagmorgen om 05.00 uur vertrekken we per auto naar Braemar op zoek naar de Linn of Dee. De route voert ons langs Spittal of Glenshee, een Schots skigebied. The Rolling Stones schallen door de zwarte Saab en de zon komt op. Vandaag Clear Blue Sky. In Braemar kunnen we nog één keer ‘decent’ naar de wc en dat doen we dan ook. Precies om 08.30 uur rijden we het carpark nabij de Linn of Dee binnen. Het is druk vandaag met wandelaars en mountainbikers. A classic day in the Cairngorms.

Irn Bru

Pas hier neem ik de beslissing over mijn uitrusting. Kies ik hillrace schoenen met weinig demping of verende schoenen? Kies ik sokken of geen sokken? Ik besluit verende schoenen te kiezen zonder sokken. Dit blijkt later in het traject naar beneden een pijnlijke beslissing te zijn. Verder neem ik mee: een Camelbak met 1,5 liter water, lucifers, kompas, wc-papier, twee Marsen, een kaart, twee Corona sigaren voor na de finish, een ultralicht regenpak en uiteraard een fototoestel met twee reservebatterijen. De keuze qua bepakking valt dus op zo licht mogelijk om de snelheid te kunnen garanderen. In ons geval is snelheid veiligheid.

Na het kiezen van de uitrusting volgt een korte ceremonie. Op de foto met De mens als duurloper en een blikje Irn Bru. Ik denk aan de woorden van Wim Verhoorn: ‘Doe rustig aan, dan geniet je meer.’ Genoeg nu. Ik sla het blikje Irn Bru achterover en de tocht kan beginnen. Precies om 08.47 uur starten we met de zon op onze kuiten. What a day for a daydream!

De eerste etappe voert naar Derry Lodge waar je de afslag kunt nemen naar een andere pas: Lairig an Laoigh. Wij nemen uiteraard de route via de Lairig Ghru. Hier gaat het lopen nog makkelijk over een kiezelpad. Even rekken en strekken op de brug en hop daar gaan we weer. Mijn lichaam is nu goed warm. Het volgende stuk voert ons over de ‘crossing’ van de River Lui. Het water staat laag dus we kunnen er eenvoudig overheen. Aan de heide te zien is het deze zomer erg droog geweest in Schotland. Bij het oversteken opletten dat mijn schoenen niet nat worden en dat ik niet door mijn enkels ga. Voor het eerst heb ik een steentje in mijn schoen. Snel mijn schoenen uit en weer door.

Summit Lairig Ghru

We gaan nu echt klimmen en de wind beukt vol in mijn gezicht. Dit is het beruchte zadel dat ons rechtsaf de Lairig Ghru in begeleidt. Wow, the view is stunning! Eindelijk sta ik weer oog in oog met Devil’s Point. Ik voel me weer een Hooglander. A Royal Highlander. Wat heerlijk om hier weer te zijn. Ik vergeet mijn enkels en voeten die opspelen en ga in een soort van trance door. Mijn geest is op dit moment sterker dan mijn lichaam en dat is maar goed ook.

Corrour Bothy nadert aan mijn linkerhand. Wij moeten rechtsaf. Devil’s Point laten we links liggen. Zo ook Cairn Toul, Angel’s Peak en Braeriach. Af en toe stoppen we om uit te rusten en te genieten van het landschap. Wat is het hier mooi. Ongelooflijk. De boulders naderen. Oh my God, wat een hel! Ik voel mijn voeten niet meer na ruim 15 mijl klimmen over slingerende rotspaadjes. Ook mijn knieën willen niet meer. Het is nu 12.00 uur en we zijn bijna op de summit. Het schema klopt. De Pool’s of Dee zien eruit als een heerlijk idyllisch bergmeertje. IJs- en ijskoud. Ik breek bijna mijn nek over die verschrikkelijke boulders. Bloody Hell. Het zweet gutst van mijn hoofd. Ik hoor raven in de verte en kijk nog eenmaal terug naar Devil’s Point. OK, that was it, nu afdalen. Een compleet andere techniek.

Hier gaat het feit dat ik geen sokken draag opspelen. Na een paar mijl lijkt het alsof ik door glas loop. Het tempo zakt ver beneden de verwachting. De volgende keer wissel ik van schoenen en sokken vóór de afdaling. Nu heb ik geen keuze. We moeten door. Dit is een martelgang. Geen Gap Chalamain nu, gewoon de snelste weg naar beneden. We duiken ‘The Pines’ in op weg naar Rothiemorchus Lodge. Dit zijn de gronden van Lord Grant of Rothiemorchus. Bospaadjes nu met wortels. Oppassen geblazen. De zachte grond dempt de pijn in mijn voeten en knieën. Hier gaat het beter. Ik zie een vrouw eten maken in de keuken van de Lodge. Ik krijg er honger van. Echter, voor ons is het nog een uur hardlopen over die verschrikkelijke zandweg naar Loch Morlich. Maar we gaan het halen.

Reindeer House

Bij de eerste glimpse van het meer maakt pijn plaats voor euforie. Loch Morlich ligt er prachtig bij. Ik voel mijn benen niet meer. Alleen mijn geest houdt me overeind. Ik krijg uitputtingsverschijnselen en focus me alleen maar op de weg. Ik ben op vertrouwd gebied nu. Hier staan vele voetstappen van me. Het kan niet meer misgaan. Langs de camping met het kleine lieve restaurantje waar ik morgen weer ga ontbijten. Full English breakfast. Of course! Een heel klein stukje nog over dat verdomde asfalt en dan Reindeer House. Yes, we zijn er! Het is 16.17 uur.

We hebben veel tijd verloren in de afdaling. Een stuk van één uur duurde nu drie uur. Maar we zijn gelukkig heelhuids aangekomen. In ieder geval vóór dinnertime. De verrassing is compleet bij binnenkomst in Reindeer House. Colin Delap – een oude vriend van mij uit Australië – wacht ons op met champagne, scones en piping hot tea. Ik kan alleen nog zitten met de beentjes omhoog. Zodra Colin dit ziet geeft hij me extra dikke sokken. Ik kan weer lopen. Een terugtocht morgen door diezelfde Lairig Ghru zit er niet meer in. Na een fantastische maaltijd, een toast op mijn vader en een mooie afsluiting in Glenmore Lodge val ik in een diepe slaap. Weer een jongensdroom volbracht. Wow!

The Whisky Castle

De dag erop ga ik samen met Alan naar Balcorrach – de plek waar hij woont – waar ik zijn trofeeën zie. Balcorrach is onderdeel van ‘The Crown Estate’. Op zijn advies ga ik die avond in de sauna en cold-tub die hij naast zijn huis heeft gebouwd. De cold-tub is een oud whiskyvat waar 500 gallon whisky in gaat. Nu is hij gevuld met ijskoud water uit de rivier de Avon. We praten over de tocht, het leven en de dood onder het genot van een goed glas whisky. Een oud Schots gebruik dat ik als Hollander natuurlijk niet kan weigeren. Mijn voeten genezen wonderbaarlijk snel, evenals mijn benen.

Die avond slaap ik op de kamer waar mijn vader altijd sliep aan de voet van de Cromdale Hills. De dag erna doe ik wat boodschappen in Tomintoul en ga op bezoek in ‘The Whisky Castle’. Ik haal whisky voor Maayke en zoek naar een speciale fles voor Jonathan. Zijn fles is helaas zelfs daar niet te vinden. Op verzoek van Tilly – de vrouw van Alan – breng ik wildzwijn en hertenvlees naar Kenny MacDonald, de buurman van Alan & Tilly. Hij is een echte volbloed MacDonald. Kenny wacht mij lachend op onderaan zijn pasgebouwde toren. Wederom ga ik aan de whisky. Nu met geweldig uitzicht over de Glen. Als gast kan ik dat niet weigeren. Weer praten we over de tocht, het leven en de dood. Zo hoort het ook.

Op dinsdag 29 september wordt ik door Emily in Aviemore om 07.22 uur op de trein gezet naar Edinburgh. Om 14.30 uur vertrekt mijn vliegtuig naar ‘The Lowlands of Holland’. Het regent in Schotland. Alles is weer bij het oude. Zaterdag 26 september was een jongensdroom. Een hele mooie en geen bedrog. Vandaag weer terug naar de realiteit. In de Lairig Ghru is het stil. Vanavond geen Balvenie 12 Doublewood of Mortlach 16 Single Cask. Ik ben terug in Nederland. Heel in de verte hoor ik Kenny MacDonald lachen. Ik lach ook en denk aan de toekomst.

Met tweehonderdduizend kilometer in de benen heeft Jan Knippenberg
(1947-1995) ruim vijf keer de aarde rondgelopen. Zijn persoonlijke ervaringen legt hij vast in het boek ‘De mens als duurloper’.

Boek: Jan Knippenberg - De mens als duurloper
(Prometheus, € 18,95).